Opublikowano Dodaj komentarz

Kontrola procesu treningowego

Śledząc fora, grupy i strony trenerskie wiele miejsca w ostatnim czasie poświęcono planowaniu jednostek treningowych. Niestety wielu trenerów nie skupia się na kontroli procesu treningowego, co jest punktem wyjścia do późniejszego planowania. W dzisiejszym sporcie nie możemy się opierać tylko i wyłącznie na naszej intuicji, ale o procedury oparte na MIERZALNYCH faktach, identyfikujących stany rzeczywiste i ich prawdopodobne przyczyny. Nie jest wcale tak, że kontrolować możemy tylko grupy seniorskie i profesjonalne, wręcz przeciwnie. Dzięki regularnej i rzetelnej kontroli możemy zoptymalizować proces treningowy również młodych zawodników i odpowiednio modelować naszym treningiem. W artykule skupię się głównie na kontroli na etapie treningu specjalistycznego, co nie znaczy że nie możemy wykorzystywać wielu elementów w grupach młodzieżowych.

Pierwszy poziom kontroli w grupach najmłodszych to wstępny dobór do grupy treningowej na podstawie aktualnego poziomu sportowego tj. technika, taktyka czy motoryka oraz na podstawie aktualnego wieku kalendarzowego i biologicznego. W etapie tym zakres działań kontrolnych jest bardzo szeroki , gdyż dopiero poznajemy zawodnika. Ocenia się tu i przewiduje m.in. wymiary i cechy budowy ciała (wysokość, masa, proporcje) a także oceniamy np. efektywność uczenia się elementów techniki, wydolność fizyczną czy cechy osobowości.

Zaawansowana kontrola procesu treningowego przebiega w dwóch płaszczyznach:

– kontrola wykonania – czyli stopień i sposób realizacji treningu, a składa się na to wszystko to co tworzy szeroko rozumiane obciążenie treningowe, a więc: liczba jednostek treningowych, łączny czas ich trwania, częstotliwość treningu, intensywność pracy, środki, metody, formy zajęć, zabiegi i procedury wspomagające trening.

– kontrola efektów potreningowych – podzielić ją można na kontrolę stanu organizmu poprzez sprawdziany i badania oraz kontrolę osiągnięć, w tym oczywiście wyników sportowych. Mówiąc o efektach możemy wyróżnić: efekty bezpośrednie, efekty przedłużone oraz efekty sumaryczne. Rodzaje kontroli oraz jej efekty znajdują się w tabeli.1.

Tabela 1 Schemat kontroli procesu treningowego („Podstawy teorii treningu sportowego” H. Sozański)

Rodzaj kontroli Efekty treningu Co mierzymy? Kiedy mierzymy? Charakterystyczne punkty odniesienia Co w wyniku kontroli korygujemy
Bieżąca Bezpośrednie -reakcje poszczególnych układów np. tętno, oddech, temperaturę

-zmiany biochemiczne np. LA, pH

-sposób wykonania obserwowany za pomocą np. wideo

– w czasie wykonywania ćwiczenia

-bezpośrednio po ćwiczeniu

– dotychczasowa reakcja na dane ćwiczenie Intensywność, jakość i ilość wykonywanych ćwiczeń w jednostce treningowej
Operacyjna Przedłużone – zmiany wskaźników informujących o szybkości odnowy np. krzywa LA, stężenie enzymów CPK i LDH, mocznik( powrót do poziomu wyjściowego)

– zmiany stanu zmęczenia organizmu np. krzywa wyników prostych testów

– przed treningiem

– natychmiast i kilka godzin po treningu

– planowana krzywa obciążenia w mikrocyklu i mezocyklu Wielkość i strukturę obciążenia treningowego w mikrocyklu i mezocyklu
Okresowa Sumaryczne – sprawność układów i narządów np. test standardowy (EKG,  LA)

– poziom sprawności, techniki, taktyki (sprawdziany, testy)

– przed i po każdym okresie treningowym „model mistrza” i wynikające z programu zadania okresowe. Program okresu treningiowego

LA – stężenie mleczanu                                                        CPK – kinaza kreatynowa

LDH – dehydrogenaza mleczanowa                                   pH – miara kwasowości lub zasadowości roztworu

Dzięki kontrolowaniu procesu treningowego, otrzymujemy wiele informacji, które pomogą nam zrozumieć dlaczego zespół oraz poszczególni zawodnicy w danym okresie spisywali się dobrze, a w kolejnym poniżej oczekiwań. Jako ludzie nie jesteśmy w stanie zapamiętać jaki rodzaj treningu wykonali zawodnicy 2 tygodnie temu lub ile pracowali w danej strefie energetycznej. Nawet przygotowany konspekt nie pozwoli nam odpowiedzieć na to pytanie, jeśli po zajęciach nie zarejestrujemy wszystkich zmiennych.

Analizując tabelę wiele osób może zadać sobie pytanie, skąd wziąć narzędzia, aby taką kontrolę przeprowadzić. Wiele zespołów nie posiada nawet sport testerów to pomiaru tętna, nie wspominając o pozostałych badaniach jak np. stężenie kwasu mlekowego. Dlatego  z pomocą przychodzi teoria treningu sportowego i analiza obciążeń treningowych opracowana przez dr. Dariusza Śledziewskiego, którą w przyszłości przybliżę.

Bibliografia:

Sozański, H. (1999). Podstawy teorii treningu sportowego. Warszawa: COS.

Opublikowano Dodaj komentarz

Komitet oszalałych rodziców

W ostatnim czasie na forach trenerskich, stronach klubowych i w mediach poświęcono wiele miejsca na temat KOR – „Komitetu Oszalałych Rodziców”. Na jednej z grup trenerskich mogliśmy przeczytać list rodzica do trenera, w którym widniały żądania wyjaśnień na temat rotacji podczas turniejów czy wyjawienia planów szkoleniowych na przyszłość. Akademia Piasta Gliwice opublikowała film, w którym widzimy jak rodzic przed i w trakcie treningu stresuje swoje dziecko. Podobne video mogliśmy zobaczyć na fanpage PsychoSportica. Również stacja Canal+ przygotowała reportaż na temat nadgorliwych rodziców.

Czy problem naprawdę istnieje? Zdecydowanie tak. Niejednokrotnie daje się zauważyć jak rodzice nie wytrzymują ciśnienia podczas meczu III ligi mazowieckiej rocznika U-10. Oczywiście to tylko taki przykład, ponieważ lig w Polsce jest mnóstwo od najmłodszych aż po juniora starszego. Jeśli na tym poziomie jest problem, jak dziecko może przebrnąć przez wiele lat edukacji sportowej i się harmonijnie rozwijać? Problem pojawia się również na treningach. Nawet jeśli rodzic tylko obserwuje, da się zauważyć, że dziecko po każdym zagraniu spogląda w jego stronę i zapewne analizuje „co powie mój tata, mama lub dziadek?”. Najgorzej jeśli rodzice nie dają spokoju swojej pociesze w domu, czy w drodze na trening lub z treningu do domu. Wielu trenerów może powiedzieć, że na to już w pływu nie mają. Czy na pewno?

Co jako trenerzy możemy zrobić, aby sytuacje wymienione powyżej się nie pojawiamy? Czy każdy trener może z ręką na sercu powiedzieć, że zrobił wszystko, aby uniknąć takich zajść? Czy po prostu lubimy sobie ponarzekać na forum lub ze znajomymi „jacy to dzisiejsi rodzice są źli”? No właśnie, uważam, że niektórzy robią niewiele w tym kierunku. Jakie zatem podjąć kroki?

  1. Spotkania z rodzicami – edukacja rodziców jest nieodłącznym elementem szkolenia dzieci i młodzieży. Nie ulega wątpliwości, że dziecko większość swojego czasu spędza w szkole oraz w domu, zaś na treningach pojawia się (niestety!) tylko 2 , 3, maksymalnie 4 razy w tygodniu. Cykliczne spotkania z rodzicami i wykłady na temat komunikacji, psychologii oraz wspierania dzieci uważam, że są najskuteczniejszą metodą zwalczania KOR. Spotkanie przed, w trakcie i po sezonie w wymiarze 90 minut myślę, że będzie wystarczające.
  2. Materiały video – w dobie Internetu i telewizji nie jest problemem wysłanie rodzicom filmu chociażby takiego jaki w ostatnim czasie opublikował Piast Gliwice https://www.facebook.com/PiastGliwice/videos/1354020324636676/ czy PsychoSportica https://www.facebook.com/PsychoSportica/videos/956936984437915. Może po obejrzeniu jego rodzic zawstydzi się i nie będzie chciał, aby to jego charakter odgrywał główną rolę w kolejnych tego typu filmach.
  3. Krótkie rozmowy po treningach – niestety dla wielu osób praca trenera jest tylko dodatkiem do pensji i zjawia się on na czas i zaraz po zakończeniu zajęć zmyka. Po każdych zajęciach, kiedy czekamy aż dzieci przebiorą się w szatni, a rodzice mają pytania, warto poświęcić 5-10 minut na udzielenie konstruktywnej odpowiedzi.
  4. Rozmowy z zawodnikami tuż przed lub po treningu. Warto zainteresować się jak dziecku idzie w szkole, co dzisiaj ciekawego zrobiło, ponieważ dla zawodnika jest to niezwykłe docenienie, jeśli trener jest dociekliwy. W takich rozmowach bardzo łatwo zorientować się czy przypadkiem któryś z podopiecznych nie ma problemu z nadgorliwym rodzicem. Wystarczy spytać co rodzice mówili po ostatnim meczu/turnieju, a odpowiedzi na pewno dadzą nam wiele wskazówek. Jeśli zauważymy, że coś może się dziać, możemy sami zainicjować krótką rozmowę z danym opiekunem.

Na koniec chciałbym zaznaczyć jedną bardzo ważną rzecz: nie możemy wrzucać wszystkich rodziców do jednego worka. Uważam, że robimy w tej kwestii postęp i coraz więcej rodziców jest bardziej świadomych. Wspierają swoje dzieci, świetnie je dopingują podczas zawodów, a także ufają swojemu trenerowi. Uważam, że dla przeciwwagi mógłby powstać film o kulturalnie dopingujących rodzicach, aby wzmacniać i pokazywać pozytywne strony jakie niesie za sobą odpowiednie nastawienie opiekunów. W ostatnim czasie złe zachowania są napiętnowane, i bardzo dobrze, ale warto zwrócić uwagę na pozytywne przykłady. Tak jak pokazujemy zawodnikom zagrania najlepszych piłkarzy na świecie, aby ich naśladowali, tak samo może warto pokazać rodzicom, że wśród nich są tacy, dzięki którym ich dziecko ma większą szansę na odniesienie sukcesu i stanie się lepszym człowiekiem.

Ciekawy artykuł plus film na ten temat w języku angielskim można znaleźć pod tym linkiem:  https://www.grassrootscoaching.com/become-better-football-parent/

Opublikowano Dodaj komentarz

Nowy program – „Football Express”

Kolejnym krokiem, aby się rozwijać oraz wspomóc rozwój zawodników, trenerów , rodziców i osób związanych z piłką nożną,  jest mój nowy program „Football Express”, który już za kilka dni pojawi się na mojej stronie. Głównym jego celem jest dyskusja oraz wymiana poglądów na temat piłki nożnej młodzieżowej oraz profesjonalnej, rozmowa na temat problemów które występują we współczesnym footballu, pokazanie trenerom i zawodnikom możliwe ścieżki rozwoju, a także uświadamianie ich na czym polega proces treningowy. W programie nie zabraknie również miejsca na elementy, które zainteresują rodziców młodych sportowców oraz wszystkich fanów footballu. Będę także poruszał kwestie pośrednio związane z piłką nożną. Kto będzie u mnie gościł? W planach są trenerzy, trenerzy przygotowania motorycznego, trenerzy bramkarzy, dietetycy, koordynatorzy, dyrektorzy sportowi i wielu innych. Osoby będą dobierane tak, aby każdy mógł wyciągnąć dla siebie jak najwięcej wniosków. Mam nadzieję, że dzięki takim spotkaniom wszyscy słuchacze – trenerzy, nauczyciele, rodzice czy zawodnicy – wyniosą dla siebie wiele wartościowych rzeczy i podniosą swoje kompetencje, ja również.

Pierwszym moim gościem był Edwin Eekhof – CEO Sport Networking BV z Holandii. Podczas spotkania rozmawialiśmy między innymi o ich metodologii szkolenia młodzieży, o tym co jest najważniejsze dla młodych zawodników oraz trenerów, o możliwości uczestnictwa przez trenerów w profesjonalnych kursach w Hiszpanii lub Holandii, a także o możliwości przeżycia niesamowitej przygody trenerskiej podczas podjęcia pracy w jednym z projektów kierowanych przez Edwina np. w Chinach. Młodzi zawodnicy z kolei dowiedzą się czy mają szansę wziąć udział w profesjonalnych campach organizowanych przez Sport Networking. Dodatkowo śledząc moją stronę możesz skorzystać z szansy wyjazdu w inne egzotyczne miejsce jak np. Indie w których aktualnie przebywam. Jeśli zainteresował Cię któryś z tematów, koniecznie musisz obejrzeć pierwszy odcinek „Football Express”, który już niebawem będzie dostępny na mojej stronie.

Zachęcam  Cię również do zaproszenia swoich znajomych do polubienia mojego profilu na facebook’u, aby moja ciężka praca dotarła do jak największej liczby odbiorców.

Opublikowano Dodaj komentarz

Possesion Game 4+1vs2

Aby utrzymać się przy piłce podczas meczu, drużyna potrzebuje świetnie czytającego grę środkowego pocnika, który bardzo dobrze porusza się między liniami. Dzisiaj prezentuję środek treningowy, dzięki któremu doskonalimy utrzymanie się przy piłce, oraz pracę środkowego pomocnika znajdującego się w centrum gry. Pamiętajmy, że rozmiar placu gry, czas trwania ćwiczenia oraz czas pracy poszczególnych zawodników w środku dobiera trener według własnych założeń oraz kategorii wiekowej i poziomu zaawansowania grupy.

exercise (3)

Organizacja:
Pole gry – kwadrat 10x10m. Zawodnicy ustawieni według schematu.

Przebieg gry:
Zawodnicy czerwoni grają na utrzymanie z wykorzystaniem zawodnika znajdującego się w środku (4+1vs2). W zależności od poziomu zaawansowania, zawodnicy zewnętrzni grają na 2 kontakty, zaś gracz środkowy na 1 kontakt. W momencie odbioru piłki przez zawodników niebieskich grają oni w środku 2×1 na utrzymanie piłki. Zawodnik czerwony po odbiorze w środku z powrotem gra do partnerów na obwodzie i wracamy do gry 4+1vs2.

Ważne:

Podczas gry staramy się zachować duży kształt wyznaczonego boiska. Zawodnik środkowy musi odpowiednio przesuwać się między graczami niebieskim, aby nie ograniczać przestrzeni swoim ustawieniem oraz aby tworzyć dodatkową linię podania.

Założenia gry:

  • utrzymanie się przy piłce,
  • tworzenie przestrzeni oraz linii podania przez środkowego pomocnika,
  • wykorzystanie całej przestrzeni podczas budowania ataku,
  • komunikacja,
  • percepcja,
  • antycypacja.

Animacja: